Herstoria warta Poznania

Poznańskie literatki: Jadwiga Badowska

Poznańskie literatki: Jadwiga Badowska

Tagi ,,

JADWIGA BADOWSKA — polska poetka, organizatorka teatrów oraz reżyserka słuchowisk:

Książeczka „Uliczkami po Poznaniu” Jadwigi Badowskiej z kolorowymi ilustracjami Hanny Czajkowskiej to obowiązkowa lektura małych poznaniaków. Wiersze prowadzą ich pod pomnik Adama Mickiewicza, przedstawiają orła na Ratuszu, koziołki na wieży, Pręgierz na Starym Rynku, pomnik Powstańców Wielkopolskich, poznańską Skałkę, jak nazywane jest Wzgórze św. Wojciecha, zamek Przemysła, pegaza na dachu Opery, opowiadają o sobótkowej nocy i odbywającym się w Poznaniu Jarmarku Świętojańskim. Badowska prezentuje też w tomiku poznańskich rękodzielników: zegarmistrza z ul. Zegarowej, naprzeciw Ratusza, a także szewca, kowala, stolarza, garncarza.Czytaj dalej

Poznańskie literatki: Wanda Chotomska

Poznańskie literatki: Wanda Chotomska

Tagi ,,

WANDA CHOTOMSKA — pisarka, autorka wierszy i opowiadań dla dzieci i młodzieży m.in. „Koziołki Pana Zegarmistrza”:

Bohaterami swojej wierszowanej bajki warszawska poetka uczyniła poznańskie koziołki. To właśnie jej zawdzięczamy spopularyzowanie tych sympatycznych blaszanych zwierząt także poza granicami Wielkopolski. Wanda Chotomska całe życie zawodowe i prywatne związała ze stolicą, ale czasem gościła w Poznaniu. Niewątpliwie koziołki są jedną z największych atrakcji turystycznych Poznania. Można je oglądać codziennie w południe, kiedy nad zegarem w fasadzie Ratusza otwierają się niewielkie drzwi, a koziołki rozpoczynają ze sobą walkę, trykając się rogami. Przywiązanie poznaniaków do koziołków jest oczywiste. Kiedy w 1997 r. jednemu z nich odpadła prawa przednia noga i spadła na ziemię, któryś z przechodniów natychmiast ją zabrał. Strażnicy miejscy rzucili się za nim w pościg, ale nogi nie znaleźli. Na szczęście odnalazła się później i wróciła do właściciela. Kolejna awaria przytrafiła się koziołkom 4 marca 2007 r. Zepsuty mechanizm udało się szybko naprawić jego konstruktorowi i głównemu konserwatorowi koziołków – Stefanowi Krajewskiemu.Czytaj dalej

Ulice kobiet: Emilia Plater

Ulice kobiet: Emilia Plater

Tagi ,,

EMILIA PLATER — polska szlachcianka, bohaterka powstania listopadowego.

Urodziła się 13 listopada 1806 roku w Wilnie. Pochodziła z bogatej rodziny szlacheckiej — była córką hrabiego Franciszka Ksawerego Platera i Anny Plater z domu Mohlów. Małżeństwo jej rodziców nie należało do udanych, rozstali się w 1815 roku. Dziewięcioletnia Emila zamieszkała z matką w Liksnie w domu ciotki, Izabeli Zyberk-Plater.Czytaj dalej

Kobiety na cokołach: Pożegnanie Marii

Kobiety na cokołach: Pożegnanie Marii

Tagi ,,

Pod koniec lat trzydziestych, za stawem w parku Marcinkowskiego, umieszczona została rzeźba, której bohaterką była kobieta – Pożegnanie Marii (zwana też Pożegnaniem Wacława z Marią).

Jej autorem był nie byle kto, bo sam prof. Stanisław Jagmin, od 1920 roku kierujący Wydziałem Rzeźby i Ceramiki w Szkole Sztuk Zdobniczych w Poznaniu, a w latach 1925-1936 dziekan Wydziału Ceramiki. Pochodziła ona z okresu, gdy jego twórczość zwróciła się ku klasycyzmowi i akademizmowi. Przedstawiała postać dziewczyny tulącej się do husarza, a dedykowana była Antoniemu Malczewskiemu, autorowi powieści poetyckiej „Maria”, którego nazwisko wyryte zostało zresztą na cokole.Czytaj dalej

Poznańskie literatki: Emilia Waśniowska

Poznańskie literatki: Emilia Waśniowska

Tagi ,,

EMILIA WAŚNIOWSKA — poetka i polonistka. 

Gdy konieczne stało się drogie leczenie Emilii Waśniowskiej, Poznań o niej nie zapomniał. W Zamku odbywały się koncerty charytatywne, a rzesza przyjaciół i uczniów poetki nie pozwalała jej na odczuć osamotnienia. Zmarła, gdy zebrana była już jedna czwarta sumy potrzebnej na skomplikowaną chemioterapię. Czytaj dalej

Ulice Kobiet: Narcyza Żmichowska

Ulice Kobiet: Narcyza Żmichowska

Tagi ,,
NARCYZA ŻMICHOWSKA — powieściopisarka, poetka, nauczycielka, działaczka polityczna i społeczna, jedna z prekursorek feminizmu w Polsce:
 

Urodziła się 4 marca 1819 roku w Warszawie. Pochodziła z ubogiej ziemiańskiej rodziny — jej babka popełniła mezalians, przez który została wydziedziczona z rodowego majątku.

Rodzicami literatki byli Jan Żmichowski i Wiktoria z domu Kiedrzyńska. Mieszkali w Nowym Mieście nad Pilicą, gdzie Jan pracował jako urzędnik żupy solnej. Matka Narcyzy zmarła trzy dni po jej urodzeniu.

Gdy miała 7 lat rozpoczęła naukę na warszawskiej pensji Zuzanny Wilczyńskiej. Kolejnym krokiem w jej edukacji było uzyskanie wykształcenia w zawodzie guwernantki w warszawskim Instytucie Rządowym Wychowania Panien pod okiem Klementyny Hoffmanowej — niezależnej pisarki, która jako pierwsza kobieta w Polsce utrzymywała się z pracy twórczej.

W 1838 rozpoczęła pracę guwernantki w rodzinie Zamoyskich. Wraz z pracodawcami wyjechała do Paryża, gdzie za namową swojego brata Erazma, zaczęła uczęszczać na wykłady Akademii Francuskiej — była jedną z pierwszych słuchaczek. Pobyt we Francji bardzo ją zmienił, stała się niezależną i pewną siebie kobietą — nie zważając na konwenanse, nosiła krótką fryzurę i popalała cygara.

Po powrocie do kraju cieszyła się ogromnym uznaniem w dziedzinie edukacji. Przez kolejne lata wykształciła liczne grono dziewcząt, w oparciu o autorski program nauczania, w którym szczególną rolę odgrywała idea emancypacji kobiet. Jej uczennice domagały się prawa do wyboru partnera oraz uczestnictwa w życiu publicznym na równi z mężczyzną.

Żmichowska stała na czele warszawskiego koła literackiego Entuzjastek i Entuzjastów, funkcjonującego w latach 1842-1848. Pretekstem do organizowania spotkań grupy były rozważania dotyczące literatury i sztuki, jednak w rzeczywistości towarzystwo to za zamkniętymi drzwiami prowadziło działalność konspiracyjną przeciwko pruskiemu zaborcy.

W latach 1842-1845 wbrew zakazom prowadziła polską szkołę w Rzeczycy. Czas spędzony na wsi poświęciła również na napisanie swojej najważniejszej powieści pt. „Poganka”.

W trakcie pobytu w Wielkopolsce w latach 1844-1845 współpracowała z Towarzystwem Demokratycznym Polski. Od 1846 roku prowadziła pensję dla dziewcząt w Warszawie.

W latach 1849-1852, pod zarzutem spiskowania przeciwko pruskiej władzy, przebywała w więzieniu, potem przez kolejne trzy lata była przetrzymywana w areszcie domowym.

U schyłku swego życia rozpoczęła studia na Uniwersytecie Paryskim. Pozostawiła po sobie kilka większych publikacji, wiersze oraz liczną korespondencję, która do dzisiaj stanowi bogate źródło historyczne.

Zmarła w 25 grudnia 1876 roku w Warszawie. Spoczywa na Cmentarzu Powązkowskim.

Ulica imienia Narcyzy Żmichowskiej znajduje się na Strzeszynie.

Jej długość wynosi 125 metrów.

Portret: Agnieszka Zaprzalska

 

Czytaj dalej

Kobiety na cokołach: Dziewczynka z misiem.

Kobiety na cokołach: Dziewczynka z misiem.

Tagi ,,

Podczas wspomnianej w poprzednim poście drugiej edycji pleneru rzeźbiarskiego „Rataje-74” organizowanego w Osiedlowym Domu Kultury „Na Skarpie”, zarząd Spółdzielni Mieszkaniowej „Osiedle Młodych” wybrał nie tylko Pływaczkę Józefa Kopczyńskiego, ale także Dziewczynkę z misiem poznańskiej artystki Zofii Ulatowskiej Gosławskiej. Czytaj dalej