Ulice kobiet

Ulice kobiet: Emilia Sczaniecka

Ulice kobiet: Emilia Sczaniecka

Tagi ,,

EMILIA SCZANIECKA — działaczka patriotyczna i społeczna:

  • Pochodziła ze starej wielkopolskiej rodziny ziemiańskiej, odebrała edukację na pensjach w Poznaniu i Dreźnie. 
  • Ważną rolę w jej życiu odegrał nauczyciel jej braci – Karol Marcinkowski, plotkowano o ich romansie, który nie mógł się zakończyć małżeństwem ze względu na dzielącą ich przepaść stanową.
  • Była zaangażowała w ruchy narodowe i powstańcze — organizowała lazarety i szpitale polowe, by ratować rannych z powstania listopadowego (1830), wiosny ludów (1848), powstania styczniowego (1863), wojny prusko-austriackiej (1866) i prusko-francuskiej (1870).
  • W wyniku podziału dóbr rodowych otrzymała majątki Michorzewo, Michorzewko oraz Pakosław, w którym mieszkała. Stał on się też ważnym punktem na mapie wszelkich polskich konspiratorów, którzy w nim mogli liczyć na schronienie i gościnę.
  • W 1830 roku, gdy jej bracia poszli do powstania, jeździła po dworach organizując broń i aprowizację dla wielkopolskiej jazdy. Kiedy oddziały poznańskie znalazły się na utrzymaniu władz narodowych, sama przeszła przez kordon i pracowała jako samarytanka w szpitalu Ujazdowskim i Wolskim. 
  • Za swoją działalność została skazana na 6 miesięcy twierdzy, a jej majątek objęto sekwestrem.
  • Po powrocie z więzienia organizowała pomoc dla weteranów powstania listopadowego, a także założyła szkołę dla dzieci wiejskich. Wspierała działania Marcinkowskiego dofinansowując spółkę Bazar
    i Towarzystwo Pomocy Naukowej.
  • Wcześnie straciła rodziców, a gdy nieoczekiwanie zmarła jej siostra Nimfa Łącka, wzięła na siebie obowiązek wychowania jej sześciorga dzieci.
  • Spodziewając się wojny z Rosją doprowadziła do powołania 24 marca 1848 r. Dyrekcji Opieki nad Rannymi, w której została „przełożoną pielęgniarek” zajmując się szkoleniem personelu pomocniczego i organizowaniem lazaretów.
  • Założyła w Pakosławiu przytułek dla bezdomnych żołnierzy.
  • Gdy nastał pokój zarządzała swoimi majątkami, a dochody z nich uzyskiwane przeznaczała w znacznej mierze na wspieranie inicjatyw społecznych i narodowych.
  • Zmarła w 1896 roku i została pochowana w Michorzewie — jej pogrzeb stał się wielka demonstracją patriotyczną.Ulica imienia Emilii Sczanieckiej znajduje się na Łazarzu.

    Jej długość wynosi 297 metrów.

    Portret: Agnieszka Zaprzalska

Ulice Kobiet: Gabriela Zapolska

Ulice Kobiet: Gabriela Zapolska

Tagi ,,

(w rzeczywistości Maria Gabriela Korwin-Piotrowska):

  • jej ojciec był ziemianinem, matka — Maria z Karskich — primabaleriną baletu Opery Warszawskiej,
  • w 1876 roku zmuszona przez rodzinę zawarła małżeństwo z porucznikiem gwardii carskiej, Konstantym Śnieżko-Błockim herbu Leliwa (małżeństwo unieważniono w 1888 roku),
  • od 1879 roku, na przekór rodzinnym opiniom, Zapolska rozpoczęła karierę aktorską, rezygnując tym samym z przynależności do świata ziemian – występowała w teatrach Krakowa, Poznania, Lwowa, Lublina i Petersburga,
  • romansowała z M. Gawalewiczem — pisarzem i kierownikiem amatorskiego teatru, w którym występowała,
  • gdy zaszła w ciążę postanowiła wyjechać do Wiednia, aby tam urodzić nieślubne dziecko (po nagłej śmierci noworodka Gawalewicz zakończył romans, a Zapolska popadła w depresję),
  • od 1889 roku pobierała nauki w szkole aktorskiej w Paryżu, występowała na renomowanych scenach – Théâtre Libre oraz Théâtre de l’Oeuvre,
  • w 1881 roku zadebiutowała jako pisarka opowiadaniem „Jeden dzień z życia róży”,
  • w 1883 roku opublikowała swój pierwszy kontrowersyjny utwór „Małaszka” (historia miłości dziedzica do ukraińskiej chłopki),
  • w latach 1885-1906 opublikowała „Kaśki Kariatydy”, „Przedpiekle”, „Menażeria ludzka” oraz „Moralność pani Dulskiej”,
  • w 1901 roku wyszła za malarza Stanisława Janowskiego (małżeństwo przetrwało 9 lat),
  • w latach 1902-1907 założyła szkołę dramatyczną w Krakowie, Scenę Niezależną oraz Teatr Gabrieli Zapolskiej,
  • zmarła we Lwowie 17 grudnia 1921 roku, spoczywa na Cmentarzu Łyczakowskim.

Ulica imienia Gabrieli Zapolskiej znajduje się na Strzeszynie.

Jej długość wynosi 187 metrów.

Portret: Agnieszka Zaprzalska

 

Ulice Kobiet: Bibianna Moraczewska

Ulice Kobiet: Bibianna Moraczewska

Tagi ,,,

BIBIANNA MORACZEWSKA — pisarka, publicystka i emancypantka:

  • urodziła się w roku 1811 roku w Zielątkowie jako córka ziemianina Tomasza i Józefy z domu Kierska. W rodzinnej miejscowości spędziła dzieciństwo i młodość
  • jej dom był najsłynniejszym salonem kulturalnym i literackim Poznania lat 40. XIX wieku, był miejscem spotkań pisarzy, malarzy, profesorów, działaczy politycznych, konspiratorów i spiskowców
  • prowadziła działalność konspiracyjną przeciwko pruskiej władzy – przemycała do Królestwa Polskiego bibułę, magazynowała we własnym mieszkaniu tysiące egzemplarzy wydawnictw emigracyjnych, utrzymywała regularne kontakty z politycznymi emisariuszami, a także publikowała własne artykuły w emigracyjnej prasie
  • podczas powstania styczniowego działała w utworzonym przez Sczaniecką, Komitecie Niewiast Wielkopolskich, niosącym sanitarną rannym powstańcom
  • spod jej pióra wyszły dwie książki historyczne adresowane do szerokiego grona czytelników: Co się stało w Polsce od pierwszego rozbioru aż do końca wojen za cesarza Napoleona (1850) i Co się działo w Polsce od samego początku aż do pierwszego rozbioru kraju (1852); opowiastki historyczne takie jak Przygody z życia gen. Madalińskiego (1850), Ojciec Cyryl profosem (1844) oraz bardzo popularnej wówczas powieści opartej na wątkach biograficznych Dwaj bracia rodzeni (1859)
  • była aktywną emancypantką, która pragnęła, by kobiety stały się pełnoprawnymi obywatelkami ‒ dążyła do tego, organizując i czynnie wspierając Towarzystwo Pomocy Naukowej dla Dziewcząt, była zaangażowana w prace Koła Pań Wielkopolskich, a także Komitetu Pomnikowego czy Banku Ziemskiego
  • zmarła 6 października 1877 roku w Zielątkowie pod Obornikami

Upamiętnia ją Kolektyw Aleje Bibianny organizujący spacery po Poznaniu ulicami związanymi z historią kobiet.

Ulica imienia Bibianny Moraczewskiej znajduje się w dzielnicy Podolany w kierunku na Oborniki i Zielątkowo.

Swój obecny patronat otrzymała w 1973 roku.

Jej długość wynosi 107 metrów.

 

Portret: Agnieszka Zaprzalska