TU DZIAŁO SIĘ POWSTANIE: Tablica marynarzy – powstańców

TU DZIAŁO SIĘ POWSTANIE: Tablica marynarzy – powstańców

Opublikowany w Pomniki Poznania, Tablice Powstania Wielkopolskiego Tagi ,,,

Marynarze odegrali bardzo ważną rolę u schyłku wielkiej wojny. Negatywną sławę zdobyli ci z Aurory, której wystrzał stał się sygnałem do przejęcia władzy w Petersburgu przez bolszewików. W Poznaniu marynarze zapisali się jednak złotymi zgłoskami, a swój akces do sił powstańczych zadeklarowali jeszcze zanim wybuchły walki.

 

1. Tablica marynarzy – powstańców / Fot. Krzysztof Szymański

2. Tablica marynarzy – powstańców / Fot. Krzysztof Szymański

Lokalizacja  Ściana frontowa kamienicy przy ul. Wrocławskiej 18, w której w 1918 roku mieściła się tzw. Zielona Karczma stanowiąca miejsce spotkań żołnierzy i marynarzy.

 

3. Tablica marynarzy – powstańców / Fot. Krzysztof Szymański

4. Tablica marynarzy – powstańców / Fot. Krzysztof Szymański

Inskrypcja

5 GRUDNIA 1918 R.

UCHWALONO W DOMU TYM

NA TAJNYM ZEBRANIU

POD PRZEWODEM

ADAMA BIAŁOSZYŃSKIEGO

UTWORZYĆ ODDZIAŁ

MARYNARZY POWSTAŃCÓW

DLA WALKI O ZJEDNOCZENIE

ZIEM POLSKI.

5 XII 1918 – 5 XII 1938

  • Projektant Jan Bakalarczyk
  • Materiał metalowa płyta odlana z brązu
  • Odsłonięcie 5 grudnia 1998 roku

Tablicę zaprojektowano tak, jakby składała się z dwóch płyt, nałożonych jedna na drugą. Centralna jest wysunięta, wieńczy ją gałązka laurowa oraz dębowa, a pomiędzy nimi znajduje się krzyż powstańczy, pod którym umieszczono treść inskrypcji. Za płytą główną znajduje się druga, szersza, której skraje widoczne sąpo prawej i lewej stronie, a znajdują się na nich postaci marynarzy w charakterystycznych strojach z początku XX wieku.

Pierwotna tablica odsłonięta została w grudniu 1938 roku, z okazji 20. rocznicy zawiązania powstańczego oddziału marynarzy Adama Białoszyńskiego. W czasie okupacji została zniszczona przez Niemców.

Obecna tablica jest repliką tej przedwojennej. Kwestia okoliczności jej odsłonięcia budzi jednak pewne wątpliwości. Autor publikacji poświęconej miejscom pamięci Powstania Wielkopolskiego pisze, że doszło do tego w grudniu 1978 roku, w 60. rocznicę tajnego zebrania. Nie wiadomo jednak, czy tablica okazała się nietrwała czy wymagała poważnej renowacji, bo „Kronika Miasta Poznania” odnotowała, że 5 grudnia 1998 roku została ona ponownie została odsłonięta.

Paweł Cieliczko

 

Bibliografia:

  1. Miejsca pamięci Powstania Wielkopolskiego, oprac. Paweł Anders, Poznań 2010, s. 150.
  2. Zbysław Wojtkowiak, Napisy pamiątkowe miasta Poznania. Nowożytne tablice zewnętrzne (połowa XIX – początek XXI wieku), Poznań 2004, s. 143.
  3. Andrzej Król, Przegląd wydarzeń listopad 1998 – styczeń 1999,„Kronika Miasta Poznania” 1999, nr 1, s. 419.

  Zdjęcia:

  1. Krzysztof Szymański 

 

Komentarze