Kobiety na cokołach: Tablica Kazimiery Iłłakowiczówny

Kobiety na cokołach: Tablica Kazimiery Iłłakowiczówny

Opublikowany w Herstoria warta Poznania, Kobiety na cokołach Tagi ,,

O Kazimierze Iłłakowiczównie – najwybitniejszej poetessie Poznania – przypominają w naszym mieście trzy tablice pamiątkowe. 

Pierwsza tablica znajduje się na frontonie kamienicy mieszkalnej przy ul. Gajowej 4 w Poznaniu. W centrum kamiennej płyty umieszczona została płaskorzeźba przedstawiająca twarz poetki, natomiast po prawej stronie, w pionowej kolumnie wykuty został napis:

KIEDY TRZEBA / BĘDZIE IŚĆ / W DALEKĄ / CIEMNOŚĆ /
NIECHBY TA / JEDNA NIĆ / ZOSTAŁA / ZE MNIE /
Po lewej stronie natomiast znajdowały się informacje
W TYM DOMU / MIESZKAŁA OD 1947 DO 1947
KAZIMIERA IŁŁAKOWICZÓWNA 
1892-1983 
POETKA

Uroczyste odsłonięcie tablicy odbyło się rok po śmierci poetki, w dniu 16 lutego 1984 roku, a dokonał go ówczesny prezydent Poznania Andrzej Wituski.

Druga tablica związana z poznańską poetką znajduje się także przy ul. Gajowej 1, na niewielkim skwerze przed dawną zajezdnią tramwajową, naprzeciw kamienicy, w której mieszkała poetka. Płyta odlana została z żeliwa i umieszczona na konstrukcji z szyn tramwajowych ułożonych w kształt litery V symbolizującej zwycięstwo. Na tablicy pojawia się nazwisko poetki, a jej tekst stanowi fraza jej najbardziej znanego, poznańskiego wiersza:

…LECZ ZBRYZGANO MÓZGIEM BRUK
I BRUK SIĘ WZDYMA POWOLI
KREW PŁYNIE JUŻ, JUŻ TYLKO SKRZEP
ROZSTRZELANO MOJE SERCE W POZNANIU
K. IŁŁAKOWICZÓWNA
PRACOWNIKOM KOMUNIKACJI MIEJSKIEJ
W 25-TĄ ROCZNICĘ TRAGICZNYCH
WYDARZEŃ CZERWCOWYCH
POZNAŃ 28 CZERWIEC 1981

Tablica odsłonięta została 27 czerwca 1981 roku, podczas jubileuszu ćwierćwiecza Powstania Poznańskiego 1956 roku, które ze swego okna obserwowała poetka i tak przejmująco opisała w niezapomnianych strofach. 

Trzecia tablica poświęcona pamięci Kazimiery Iłłakowiczówny znajduje się natomiast na murze okalającym kościół Dominikanów przy al. Niepodległości 20. Nad ceramiczną tablicą we wnęce klasztornego muru umieszczone jest popiersie poetki, natomiast pod inskrypcją znajdują się herby Polski i Litwy – Pogoń i Orzeł w stylizowanym kartuszu zwieńczonym koroną Wazów. 

KAZIMIERA / IŁŁAKOWICZÓWNA
POETKA / URODZONA W WILNIE / 6 VIII 1888 
ZMARŁA W POZNANIU / 16 II 1983 
ZE WSZYSTKICH PRZYGÓD / ZWYCIĘSKICH / WSZYSTKICH KLĘSK
ZOSTAŁ TYLKO TWÓJ KRZYŻ / I OCZY TWOJE
KTÓRE PATRZĄ Z KRZYŻA / NA STRZĘPEK MEGO ŻYCIA
DEPTANY PRZEZ CIŻBĘ.

Tablica zaprojektowana została przez prof. Józefa Petruka, a odsłonięta została w 1988 roku, w setną rocznicę urodzin poetki. Spostrzegawczy czytelnicy zauważą, że na pierwszej z tablic poświęconych Kazimierze Iłłakowiczównie wskazana została inna data urodzenia poetki (1892), czteroletnia różnica w określeniu czasu przyjścia na świat poetki nie wynikała jednak z błędu twórców którejkolwiek z tablic, ale z winy… samej Kazimiery Iłłakowiczówny, która „odmładzała się” w dokumentach i do dziś nie ma pewności co do prawdziwej daty jej urodzenia. 

Tekst: Paweł Cieliczko
Zdjęcia: Justi Szadkowska FotoFace – justisza

 

Komentarze