PoznańskieLiteratki

Poznańskie Literatki: Łucja Danielewska

Poznańskie Literatki: Łucja Danielewska

Tagi ,,

ŁUCJA DANIELEWSKA — poetka, autorka książek prozatorskich i licznych przekładów.

O Łucji Danielewskiej nie można mówić inaczej, jak tylko z przymiotnikiem „poznańska”, ponieważ niemal całe swe życie związała z miastem, w którym 6 listopada 1932 r. przyszła na świat. Urodziła się zresztą w jego sercu, w stojącej na rogu ul. Wrocławskiej i Starego Rynku kamienicy ozdobionej charakterystyczną płaskorzeźbą dziewczyny z gołębiem. Tuż za rogiem, w kościele św. Stanisława, zwanym popularnie Farą, w czerwcu 1931 r. na ślubnym kobiercu stanęli jej rodzice: Jan Kowalkiewicz, miłośnik literatury klasycznej i teatru, oraz Gabriela z domu Stroińska.

Znana z tradycji patriotycznych rodzina zajmowała się kupiectwem, a stałym klientem prowadzonej przez nią Składnicy Drewna Budowlanego przy Drodze Dębińskiej 2 była Opera Poznańska. W czasie okupacji małą Łucję wraz z braćmi – Stanisławem i Władysławem – oraz rodzicami wysiedlono do Warszawy. Po upadku Powstania Warszawskiego trafili do obozów w Pruszkowie i Flossenbürgu, a po wojnie powrócili do rodzinnego miasta. Tu przyszła poetka ukończyła szkołę podstawową, Liceum Ogólnokształcące im. Dąbrówki oraz roczne Liceum Administracyjne i w 1951 r. zdała maturę.Czytaj dalej

Poznańskie literatki: Jadwiga Badowska

Poznańskie literatki: Jadwiga Badowska

Tagi ,,

JADWIGA BADOWSKA — polska poetka, organizatorka teatrów oraz reżyserka słuchowisk:

Książeczka „Uliczkami po Poznaniu” Jadwigi Badowskiej z kolorowymi ilustracjami Hanny Czajkowskiej to obowiązkowa lektura małych poznaniaków. Wiersze prowadzą ich pod pomnik Adama Mickiewicza, przedstawiają orła na Ratuszu, koziołki na wieży, Pręgierz na Starym Rynku, pomnik Powstańców Wielkopolskich, poznańską Skałkę, jak nazywane jest Wzgórze św. Wojciecha, zamek Przemysła, pegaza na dachu Opery, opowiadają o sobótkowej nocy i odbywającym się w Poznaniu Jarmarku Świętojańskim. Badowska prezentuje też w tomiku poznańskich rękodzielników: zegarmistrza z ul. Zegarowej, naprzeciw Ratusza, a także szewca, kowala, stolarza, garncarza.Czytaj dalej

Poznańskie literatki: Wanda Chotomska

Poznańskie literatki: Wanda Chotomska

Tagi ,,

WANDA CHOTOMSKA — pisarka, autorka wierszy i opowiadań dla dzieci i młodzieży m.in. „Koziołki Pana Zegarmistrza”:

Bohaterami swojej wierszowanej bajki warszawska poetka uczyniła poznańskie koziołki. To właśnie jej zawdzięczamy spopularyzowanie tych sympatycznych blaszanych zwierząt także poza granicami Wielkopolski. Wanda Chotomska całe życie zawodowe i prywatne związała ze stolicą, ale czasem gościła w Poznaniu. Niewątpliwie koziołki są jedną z największych atrakcji turystycznych Poznania. Można je oglądać codziennie w południe, kiedy nad zegarem w fasadzie Ratusza otwierają się niewielkie drzwi, a koziołki rozpoczynają ze sobą walkę, trykając się rogami. Przywiązanie poznaniaków do koziołków jest oczywiste. Kiedy w 1997 r. jednemu z nich odpadła prawa przednia noga i spadła na ziemię, któryś z przechodniów natychmiast ją zabrał. Strażnicy miejscy rzucili się za nim w pościg, ale nogi nie znaleźli. Na szczęście odnalazła się później i wróciła do właściciela. Kolejna awaria przytrafiła się koziołkom 4 marca 2007 r. Zepsuty mechanizm udało się szybko naprawić jego konstruktorowi i głównemu konserwatorowi koziołków – Stefanowi Krajewskiemu.Czytaj dalej

Poznańskie literatki: Emilia Waśniowska

Poznańskie literatki: Emilia Waśniowska

Tagi ,,

EMILIA WAŚNIOWSKA — poetka i polonistka. 

Gdy konieczne stało się drogie leczenie Emilii Waśniowskiej, Poznań o niej nie zapomniał. W Zamku odbywały się koncerty charytatywne, a rzesza przyjaciół i uczniów poetki nie pozwalała jej na odczuć osamotnienia. Zmarła, gdy zebrana była już jedna czwarta sumy potrzebnej na skomplikowaną chemioterapię. Czytaj dalej

Poznańskie literatki: Julia Woykowska

Poznańskie literatki: Julia Woykowska

Tagi ,,

JULIA WOYKOWSKA — pisarka, publicystka, redaktorka, dyplomatka: 

Szarlatany, szarlatany! Duch kłamstwa wieje po waszych zakładach; formy przyzwoitości, bojaźń opinii – oto cała zasada ich moralności… Panny mają się rumienić, mają w oczy mężczyznom nie patrzeć idąc przez ulicę, nie oglądać się, a w kościele patrzeć w książkę do nabożeństwa, dygać zręcznie i miłostek wystrzegać się… Jeżeli piętnuje się publicznie rajfurki nierządu, czemuż takich pań trzymających pensje nie stawiają pod pręgierz?Czytaj dalej

Poznańskie literatki: Joanna Olech

Poznańskie literatki: Joanna Olech

Tagi ,,

JOANNA OLECH — polska graficzka, autorka książek dla dzieci i młodzieży.

Za napisanymi przez Joannę Olech książkami przepadają nie tylko dzieci, ale także dorośli. Nad „Dynastią Miziołków” można zaśmiewać się do łez. Nic dziwnego, że ta rodzinna, ciepła i dowcipna książka została nagrodzona w 1995 r. Nagrodą im. Kornela Makuszyńskiego, a w 1996 r. okrzyknięto ją Bestsellerem Roku wśród książek dla dzieci.Czytaj dalej

Poznańskie literatki: Bianka Rolando

Poznańskie literatki: Bianka Rolando

Tagi ,,

BIANKA ROLANDO — pisarka, artystka sztuk wizualnych:

Włoskie korzenie, bogata osobowość oraz niewątpliwy talent artystyczny, kształcony na poznańskiej Akademii Sztuk Pięknych, złożyły się na interesujący debiut literacki Bianki Rolando – zbiór opowiadań „Rozmówki włoskie” (2007) – uhonorowany w roku 2009 Medalem Młodej Sztuki. Punktem wyjścia swych narracji autorka uczyniła klasyczne dzieła malarzy śródziemnomorskich, takich jak da Vinci, Caravaggio, Tycjan, Mantegna czy Massacio. Czarno-białe zdjęcia ich malowideł, ilustrujące teksty Rolando, sąsiadują z jej grafikami offsetowymi, których bazę stanowiły fotografie, nierzadko obskurnych, miejsc i obiektów we Włoszech – zestawienie tych dwóch, kontrastujących ze sobą, typów obrazów odnajduje swój sens w zaproponowanych przez pisarkę interpretacjach.Czytaj dalej

Poznańskie literatki: Krystyna Feldman

Poznańskie literatki: Krystyna Feldman

Tagi ,,

Krystyna Feldman była córką wybitnego lwowskiego aktora Ferdynanda Feldmana oraz aktorki i śpiewaczki operowej Katarzyny Sawickiej. Urodziła się we Lwowie 1 marca 1916 r., lecz – podobnie jak inna poznańska kresowianka, Kazimiera Iłłakowiczówna – odmładzała się, wskazując rok 1920 jako datę swoich urodzin.

W rodzinnym mieście ukończyła kurs aktorski i gimnazjum, a po studiach w warszawskim Państwowym Instytucie Sztuki Teatralnej zaczęła występować na deskach lwowskiego teatru miejskiego. W czasie wojny działała w konspiracji, była łączniczką Armii Krajowej.Czytaj dalej

Poznańskie literatki: Maria Paradowska

Poznańskie literatki: Maria Paradowska

Tagi ,,

MARIA PARADOWSKA — profesorka nauk humanistycznych, historyczka, etnolożka i etnografka:

Pochodziła z bardzo zasłużonej poznańskiej rodziny. Jej ojciec Marian Szenic był przez 30 lat dyrektorem szpitala dziecięcego, uwielbianym przez wszystkich wysokim, potężnym mężczyzną z brzuszkiem, fantazją i ogromnym poczuciem humoru. Jego przeciwieństwem była matka Aniela Sobecka z Tułodzieckich: „Szczupła, spokojna romantyczka. Uwielbiała samotne spacery, piękne kwiaty, poezję”.

Córka, łącząca cechy obojga rodziców, po maturze w Liceum Urszulanek, ukończyła trzyletnie studia w Instytucie Kultury Materialnej UAM, po czym… została referentką skarg i zażaleń w Wydziale Zdrowia Prezydium Rady Narodowej, potem instruktorką pracy w PSS „Społem”, sprzedawczynią w Księgarni św. Wojciecha, a po uzyskanym eksternistycznie magisterium. w 1964 r. podjęła pracę w Pracowni Etnologii Instytutu Archeologii i Etnologii PAN, Oddział w Poznaniu i nią potem przez wiele lat kierowała. Obiektem jej zainteresowań badawczych była Polonia latynoamerykańska, której poświęciła kilkanaście książek oraz wiele artykułów.

Zanim zajęła się polskimi emigrantami, interesowała się ludźmi wyruszającymi ze swej ojczyzny, by potem wspierać i współtworzyć kulturę oraz gospodarkę kraju, który ich przyjął. Jej praca magisterska poświęcona była mieszkańcom okolic bawarskiego Bambergu, którzy na zaproszenie władz Poznania wyruszyli w 1719 r. ze swych wiosek, by osiedlić się w zupełnie dla nich wówczas egzotycznej Wielkopolsce.

Powstała na jej podstawie książka „Bambrzy. Mieszkańcy dawnych wsi miasta Poznania”, przeleżała dwa lata w cenzurze i ukazała się w 1975 r. W 1994 r. wyszła jej niemiecka wersja, a w 1995 r. zmienione i rozbudowane kolejne polskie wydanie. Wówczas już prof. Paradowska była honorową przewodniczącą Koła Bambrów Poznańskich powstałego w 1993 r. przy Towarzystwie Przyjaciół Miasta Poznania. Po jego rozwiązaniu w 1996 r. powołano Towarzystwo Bambrów Poznańskich, którego została prezeską.

Źródło: Paweł CieliczkoPoznański Przewodnik Literacki
Portret: Agnieszka Zaprzalska