Ulice Kobiet: Jadwiga Badowska-Muszyńska

Ulice Kobiet: Jadwiga Badowska-Muszyńska

Opublikowany w Herstoria warta Poznania, Ulice kobiet Tagi ,,,,

JADWIGA BADOWSKA-MUSZYŃSKA — wybitna poznańska poetka, organizatorka teatrów dla dzieci oraz reżyserka słuchowisk radiowych, która przez ponad 60 lat związana była z naszym miastem i ubogacała kulturalnie poznaniaków.

Urodziła się w czerwcu 1913 roku w Wilnie. Była córką adwokata Kazimierza Szafkowskiego oraz Rosjanki, Anny Ignatiew. W Wilnie mieszkała z rodzicami i dwójką rodzeństwa — bratem Witoldem oraz młodszą siostrą, Ireną.

W Wilnie ukończyła Szkołę Teatralną Związku Artystów Scen Polskich oraz Studium Teatralne Rady Wileńskich Zrzeszeń Artystycznych. Wraz z mężem – Władysławem Badowskim – założyła w 1937 roku dziecięcy teatr kukiełkowy „BAJKA”, dla którego pisała teksty oraz reżyserowała sztuki teatralne, a także – wspólnie z mężem – tworzyła lalki-kukiełki. Prowadzili go wspólnie do wybuchu wojny oraz przez cały 1940 rok.

Po wojnie Jadwiga podjęła pracę w gdańskiej rozgłośni Polskiego Radia, gdzie reżyserowała słuchowiska dla dzieci. W latach 1941-1947 roku jej mąż przebywał na wojennej emigracji (był aresztowany przez władze sowieckie). Po uwolnieniu – w wyniku układu Sikorski-Majski – trafił do Armii Polskiej na Wschodzie, z którą przeszedł szlak bojowy przez Irak i Włochy, a zdemobilizowany został w Anglii. Nie mógł podjąć pracy związanej z teatrem, zajął się rybołówstwem w Krynicy Morskiej, a żona wspierała go przez półtora roku w wiązaniu haków i sieci, połowach i robieniu przynęt.

Do pracy związanej ze sceną dla najmłodszych powróciła zakładając, wraz z J. Pikielem, toruński Teatr Lalek. Potem występowała na deskach Teatru w Gnieźnie.

W 1951 zamieszkała na stałe w Poznaniu. Była współzałożycielką Literackiej Grupie Niezależnych Swantewit, która funkcjonowała w latach 1958-1960, a jej wiersze pojawiły się w debiucie literackim tej grupy, tomiku — „Piąte Strony Świata”. W tych latach fascynowała ją sztuka hinduska, działała w Towarzystwie Przyjaciół Indii, a owocem tego było założenie teatru Agiwa (1958-1960), w którym realizowała własne sztuki – „Pieśń Papuszy” i „Adżanti”, które wystawiane były w Pałacu Działyńskich. Pracowała także w legendarnym poznańskim Teatrze Marcinek, gdzie była zarówno aktorką, jak i literatką, plastykiem oraz organizatorem widowni.

Za swoją pracę została odznaczona Złotym Krzyżem Zasługi i odznaką „Zasłużony działacz Kultury w Polsce”. Tam właśnie poznała swojego drugiego męża, byłego aktora i miłośnika operetki ,pracownika Teatru,,Marcinek”– Edmunda Muszyńskiego z którym żyła w szczęśliwym związku, aż do jego śmierci.

Od lat sześćdziesiątych do osiemdziesiątych prowadziła z sukcesem – jako reżyserka i dyrektor literacki – dziecięco-młodzieżowy zespół teatralny ,,MASECZKA”, wystawiając w Domu Drukarza w Poznaniu sztuki teatralne własnego autorstwa. Uzyskała wówczas drugie miejsce w Ogólnopolskim konkursie na scenariusz teatralny dla dzieci za sztukę „TUSZIMUNI – czyli baśń o Ntombi i morzu”, podobnie jak za nowatorską adaptację „Kopciuszka”. Kolejne przedstawienia były sukcesami i miały szeroki oddźwięk w poznańskim środowisku artystycznym.

Wilno i jego okolice pozostawały zawsze jej wielką miłością. Przez całe życie pisała wzruszające tomiki wierszy o tematyce wileńskiej – „Krople słońca”, „Zaszumiała mi Willa”, „Miedzioryty”, „Ondyna nad Niemnem” – które są poetyckim zapisem jej wspomnień oraz tęsknoty za krajem lat dziecinnych. Aktywnie działała w Stowarzyszeniu Polsko-Litewskim, uczestniczyła w organizowaniu poznańskich Kaziuków.

W latach 80. interesowała się literaturą francuską, biegle władała tym językiem, po francusku wydała tomik, „Do ciebie Dafne”. Była aktywnym członkiem Polskiego Związku Esperantystów, w tym języku oraz w polskim – wydała tomik poezji „Dęby rogalińskie”. Wiersze i sztuki teatralne publikowała w Misiu i Świerszczyku. Jej twórczość dla dzieci i młodzieży znajduje się w kanonach nauczania początkowego. W 1991 roku wyszła jej antologia i zbiór – „Z ludźmi i przyrodą. Wybór literatury dla dzieci przedszkolnych z komentarzem metodycznym”.

Organizowała wieczorki poetyckie, wydawała wspólne tomiki, organizowała warsztaty artystyczno-literackie, konkursy literackie. Jej miłość do teatru sprawiła, że nawet na emeryturze prowadziła – już w okrojonym składzie – dziecięcą grupę teatralną „ZŁOTY KLUCZYK” przy klubie OS-Raszyn, złożoną z uczniów. W latach 80-tych stworzyła grupę recytatorską TALIZMAN.

Zmarła w marcu 2007 roku w Poznaniu.

Ulica Jadwigi Badowskiej-Muszyńskiej znajduje się na Strzeszynie Literackim.

Swój obecny patronat otrzymała na mocy uchwały z dnia 10 lipca 2018 roku. Inicjatorem projektu nazewniczego jest Fundacja Kochania Poznania

Portret: Agnieszka Zaprzalska

Komentarze