Ulice kobiet: Maria Konopnicka

Ulice kobiet: Maria Konopnicka

Opublikowany w Herstoria warta Poznania, Ulice kobiet Tagi ,,
 

MARIA KONOPNICKA — najwybitniejsza poetka swojej epoki, nowelistka, krytyczka i recenzentka literacka, publicystka, patriotka oraz społeczniczka:

  • Urodziła się 23 maja 1842 roku w Suwałkach, gdzie spędziła pierwsze lata swojego dzieciństwa. Pochodziła z rodziny Wasiłowskich — jej rodzicami byli Scholastyka Turska oraz Józef Wasiłowski, prawnik, obrońca Prokuratorii Generalnej i Patron Trybunału (cywilnego).
  • W 1849 roku Wasiłowscy przenieśli się do Kalisza. Gdy pięć lat później zmarła matka Marii, całkowitą opiekę nad nią i jej rodzeństwem przejął ojciec. Józef wychowywał swoje dzieci w atmosferze powagi, ciszy i żałoby. Zaszczepił w nich szacunek do tradycji, silne wartości patriotyczne i chrześcijańskie. Nauki ojca znacząco wpłynęły na twórczość Konopnickiej.
  • Lata 1855-1856 spędziła wraz z siostrą, Wandą Wasiłowską, na pensji u sióstr sakramentek w Warszawie. Tam też poznała swoją przyjaciółkę, Elizę Pawłowską (później Orzeszkową), z którą utrzymywała kontakt aż do śmierci.
  • W 1862 roku została wydana za mąż za 12 lat starszego Jarosława Konopnickiego. Jako posłuszna żona pojechała do małżeńskiego majątku w Bronowie, a później do posiadłości w Gusinie. Znalazła tam wiele zapomnianych książek, których czytanie było ogromną pasją. W poszukiwaniu ucieczki od ciągłego biesiadowania, organizowanego przez Jarosława, przemierzała okoliczne gospodarstwa. Zafascynowana prostym i ubogim życiem spędziła wiele czasu wśród mieszkańców wsi.
  • Mąż Marii nie pochwalał jej twórczości, nawet wtedy, gdy jej poemat „W górach” został bardzo pozytywnie przyjęty przez czytelników, w tym przez Henryka Sienkiewicza. To był przełomowy moment w życiu literatki. Po latach małżeńskiej posługi, w której Konopnicka odgrywała rolę posłusznej żony i matki ośmiorga dzieci, poetka postanowiła odejść od ograniczającego ją męża. W 1877 roku przeniosła się z dziećmi do Warszawy.
  • Aby utrzymać wielodzietną, rodzinę pracowała jako korepetytorka. W 1878 roku, po śmierci swojego ojca, zaangażowała się w działalność konspiracyjną, społeczną i emancypacyjną. Równolegle rozwijała swoją literacką karierę. W latach 1884-1886 redagowała pismo dla kobiet „Świt”, współpracowała również z kobiecym tygodnikiem „Bluszcz”.
  • Konopnicka była kontrowersyjną postacią. Jako samotna matka stała się obiektem plotek, których głównym tematem były romanse. Przypisywano jej wiele intymnych relacji z dużo młodszymi od niej mężczyznami oraz kobietą, malarką Marią Dulębianką, którą poznała w 1889 roku. W 1903 roku artystki zamieszkały w dworku w Żarnowcu koło Krosna na Pogórzu Karpackim, który Konopnicka otrzymała w darze narodowym z okazji 25-lecie pracy pisarskiej.
  • Publikowała pod wieloma pseudonimami. Swoje utwory podpisywała m.in. jako, „M. K.”, „K.”, „Ko-mar”, „Jan Sawa”, „Marko”, „Jan Waręż”, „Humanus”, „Ursus” czy „Mruczysław Pazurek”.
  • Pierwsze utwory Konopnicka pisała już w trakcie swojego małżeństwa. Zadebiutowała w 1870 w dzienniku „Kaliszanin” wierszem „Zimowy poranek”. Do jej największych dzieł należą: nowele „W winiarskim forcie”, „Mendel Gdański” i „Nasza szkapa”, zbiory „Ludzie i rzeczy” oraz „Moi znajomi” i oczywiście pieśń patriotyczna „Rota”, którą poetka napisała oburzona okrutnym traktowaniem polaków w zaborze pruskim.
  • Jej twórczość skupiała się wokół patriotyzmu, humanizmu i radykalizmu społecznego. W swoich utworach potępiała wyzysk niższych klas społecznych, złe traktowanie dzieci oraz wszelkiego rodzaju dyskryminację. Dorobek artystyczny poetki podsumowuje zdanie, napisane przez Stefana Żeromskiego: „Nasze pokolenie ma swego wieszcza w osobie Konopnickiej”.
  • Maria Konopnicka zmarła na zapalenie płuc 8 października 1910 roku we Lwowie. Została pochowana 11 października 1910 roku na cmentarzu Łyczakowskim. Na jej pogrzeb, choć była to świecka ceremonia, przybyło ok. 50 000 osób, które uczyniły z tego wydarzenia wielką patriotyczną manifestację.

Ulica Marii Konopnickiej znajduje się na Łazarzu.

Jej długość wynosi 249 metrów.

 

Portret: Agnieszka Zaprzalska

Komentarze